In Chapters I through X, Caesar the military man .... In Chapters XI and XII he becomes historian or anthropologist to explain the customs of the Germanic and Gallic peoples.
In omnî Galliâ eôrum hominum, ... genera sunt duo; nam plêbes paene servôrum habêtur locô, quae nihil audet per sê, nullî adhibêtur
cônsiliô. Plêrîque, [either by debt or oppression, are in service to] nôbilibus; [and are treated as slaves in all but name] ....
Sed dê hîs duôbus generibus alterum est druidum, alterum equitum. Illî rêbus dîvînîs intersunt, sacrificia pûblica ac prîvâta prôcûrant, religiônês interpretantur; ad eôs magnus adulêscentium numerus disciplînae causâ concurrit, magnôque hî sunt apud eôs honôre. Nam ferê dê omnibus contrôversiîs pûblicîs prîvatîsque cônstituunt; [crimes, murder, inheritance, boundaries — they are the judges]....
Hîs autem omnibus druidibus praeest ûnus, quî summam inter eôs habet auctôritâtem. Hôc mortuô, aut, sî quî ex reliquîs excellit dignitâte, succêdit, aut, sî sunt plûrês parês, suffrâgiô druidum dêligitur; Hî certô annî tempore in fînibus Carnutum, quae regiô tôtîus Galliae media habêtur, cônsîdunt in locô cônsecrâtô.
Disciplîna in Britanniâ reperta atque inde in Galliam trânslâta esse exîstimâtur;et nunc quî dîligentius eam rem cognôscere volunt plêrumque illô discendî causâ proficîscuntur.
Druidês â bellô abesse cônsuêrunt neque tribûta ûnâ cum reliquîs pendunt; mîlitiae vacâtiônem omniumque rêrum habent immûnitâtem. Tantîs excitâtî
praemiîs et suâ sponte multî in disciplînam conveniunt et â parentibus propinquîsque mittuntur. Magnum ibi numerum versuum
êdiscere dîcuntur. Itaque annôs nôn nûllî vîcênôs in disciplînâ permanent. Neque fâs esse exîstimant ea litterîs mandâre,
cum in reliquîs ferê rêbus, pûblicîs prîvâtîsque ratiônibus
Graecîs litterîs ûtantur. Id mihi duâbus dê causîs înstituisse videntur, quod neque in vulgus disciplînam efferri velint, neque eôs quî discunt, litterîs cônfisôs,
minus memoriae studêre; quod ferê plêrîsque accidit, ut
praesidiô litterârum dîligentiam in perdiscendô ac memoriam remittant.
In prîmîs hoc volunt
persuâdêre, nôn interîre animâs, sed ab aliîs post mortem trânsîre ad aliôs; atque hôc maximê ad virtûtem excitârî putant, metû mortis neglêctô. Multa praetereâ dê sîderibus atque eôrum môtû, dê
mundî ac terrârum magnitûdine, dê rêrum nâtûrâ, dê deôrum immortâlium vî ac potestâte disputant et iuventûtî trâdunt.
Nâtiô est omnis Gallôrum admodum dêdita religiônibus; atque ob eam causam quî sunt affectî graviôribus morbîs, quîque in proeliîs perîculîsque versantur, aut pro victimîs hominês immolant aut sê immolâtûrôs vovent, administrîsque ad ea sacrificia druidibus ûtuntur, quod, prô vîtâ hominis nisi hominis vîta reddâtur, nôn posse deôrum immortâlium nûmen plâcârî arbitrantur; pûblicêque eiusdem generis habent înstitûta sacrificia. Aliî immânî magnitûdine simulâcra habent, quôrum contexta vîminibus membra vîvîs hominibus complent; quibus succênsîs, circumventî flammâ exanimantur hominês. Supplicia eôrum, quî in furtô aut in latrôciniô aut aliquâ noxiâ sint comprehênsî, grâtiôra dîs immortâlibus esse arbitrantur; sed cum eius generis côpia dêfêcit, etiam ad innocentium supplicia dêscendunt.
Deum maximê Mercurium colunt. Huius sunt plûrima simulâcra; hunc omnium inventôrem artium ferunt, hunc viârum atque itinerum ducem, hunc ad quaestûs pecûniae mercâtûrâsque habêre vim maximam arbitrantur. Post hunc Apollinem et Mârtem et Iovem et Minervam. Dê hîs eandem ferê, quam reliquae gentês, habent opîniônem: Apollinem morbôs dêpellere, Minervam operum atque artificiôrum initia trâdere, Iovem imperium caelestium tenêre, Mârtem bella regere. Huic, cum proeliô dîmicâre cônstituêrunt, ea quae bellô cêperint, plêrumque dêvovent; cum superâvêrunt, amimâlia capta immolant reliquâsque rês in ûnum locum cônferunt. Multîs in cîvitâtibus hârum rêrum exstrûctôs tumulôs locîs cônsecrâtîs cônspicârî licet; neque saepe accidit ut quispiam, neglêctâ religiône aut capta apud sê occultâre aut posita tollere audêret, gravissimumque eî reî supplicium cum cruciâtû cônstitûtum est.
Gallî sê omnîs ab
Dîte patre prôgnâtôs praedicant idque ad druidibus
prôditum dîcunt. Ob eam causam spatia omnis temporis nôn numerô diêrum, sed
noctium fîniunt; diês nâtâlês et mênsium et annôrum initia sîc observant, ut noctem diês subsequâtur.
In reliquîs vîtae înstitûtîs hôc ferê ab reliquîs differunt, quod suôs lîberôs, nisi cum adolêvêrunt ut mûnus mîlitiae sustinêre possint, mûnus mîlitiae sustinêre possint, palam ad sê adîre nôn patiuntur, fîliumque puerîlî aetâte in pûblicô in cônspectû patris
assistare turpe dûcunt.
Virî, quantâs
pecûniâs ab uxôribus dôtis nômine accêpêrunt, tantâs ex suîs bonîs aestimâtiône factâ,
cum dôtibus commûnicant. Huius omnis pecûniae coniûnctim ratiô habêtur
frûctûsque servantur:
uter eôrum vîtâ superâvit, ad eum pars utrîusque cum frûctibus superiôrum temporum pervenit.
Virî in uxôrês, sîcutî in lîberôs, vîtae necisque habent potestâtem; et cum pater familiae illûstriôre locô nâtus, dêcessit, eius propinquî conveniunt et, dê morte sî rês in suspîciônem venit,
dê uxôribus in servîlem modum quaestiônem habent et,
sî compertum est, igne atque omnibus tormentîs excruciâtâs interficiunt.
Fûnera sunt prô cultû Gallôrum magnifica et sûmptuôsa; omniaque quae vîvîs
cordî fuisse arbitrantur in ignem înferunt, etiam aminâliam; ac paulô
suprâ hanc memoriam servî et clientês, quôs ab eîs dîlêctôs esse cônstâbat,
iûstîs fûneribus cônfectîs ûnâ cremâbantur.
Quae cîvitâtês commodius suam rem pûblicam administrâre exîstimantur, habent lêgibus sânctum, sî quis quid dê rê pûblicâ â fînitimîs rûmôre aut fâmâ accêperit, utî ad magistrâtum dêferat nêve cum quô aliô commûnicet, quod saepe hominês temerâriôs atque imperîtôs falsîs rûmôribus terrêrî et ad facinus impellî et dê summîs rêbus cônsilium capere cognitum est. Magistrâtûs, quae vîsa sunt, occultant, quaeque esse ex ûsû iûdicâvêrunt, multitûdinî prôdunt. Dê rê pûblicâ nisi per concilium loquî nôn concêditur.
Germânî multum ab hâc cônsuêtûdine differunt. Nam neque druidês habent, quî rêbus dîvînîs praesint, neque sacrificiîs student. Deôrum numerô eôs sôlôs
dûcunt quôs cernunt et quôrum apertê opibus iuvantur, Sôlem et
Vulcânum et Lûnam; reliquôs nê fâmâ quidem accêpêrunt.
Vîta omnis in vênâtiônibus atque in studiîs reî mîlitâris cônsistit; â parvîs labôrî ac dûritiae student.
| Copyright © 2010, KET |